İnşaat Muhasebesi ile yazdığımız makaleler sonucu sizlerden gelen sorular üzerine bir makale başlığı oluşturarak yazmaya çalışıyorum. Yine İstanbul’dan bir okurumuz yıllara yaygın inşaat işlerindeki ortak giderleri basit sade anlayabileceğimiz bir örnekle fazla kanunlara girmeden açıklamamızı istiyor.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde ortak genel giderlerin dağıtılması GVK madde 43 te düzenlenmiştir bu maddenin okunulması yeterli olacaktır. Kanunlara girmememizi istediğiniz için kanun metnini yazmıyorum ama muhakkak okumalısınız ki ne yaptığınızı neye dayanarak yaptığınızı bilmelisiniz.
Ortak giderden bahsedilebilmesi için birden fazla bir faaliyetin olmasıyla birlikte inşaat ile birlikte diğer işlerinde yapılıyor olması gerekmektedir. Zaten tek bir inşaat işimiz var ise yapılan tüm giderler o inşaatın gideri olup ortak giderden söz edilmez. Bu giderlerin dağıtılmasında iki seçeneğimiz var.
1-Birden Fazla Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Birlikte Yapılması : Mükellef yıllara yaygın inşaat işi yapıyor ve birden fazla inşaatı var ise;
Her yıla ait ortak giderler bu işlere ait harcamaların birbirine oranına göre dağıtılır. Ben akılda kalması için buna HARCAMA ESASI diyorum.
Basit bir örnek ile açıklamak gerekirse 3 inşaatta kullanılan iş makinesi ortak gideri 30.000TL olsun.
HARCAMA TUTARI ORTAK GİDERİ
A İNŞAATI 200.000 200/800X30.000= 7.500 TL
B İNŞAATI 100.000 100/800X30.000= 3.750 TL
C İNŞAATI 500.000 500/800X30.000= 18.750 TL
TOPLAM HARCAMA 800.000 TOP.ORTAK.GİDER = 30.000 TL
2-Yıllara Yaygın İnşaat İşinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması: Mükellef yıllara yaygın inşaat işinin yanında aynı türden olmayan başka işlerde yapabilir bu durumda ise yapılan inşaat işine ilişkin harcamalar ile diğer işlerin hasılatı birbirine oranlanır.
Yine önceki örnekte kullandığımız iş makinesi ve ortak gideri 30.000 TL olsun
HARCAMA HASILAT ORTAK GİDER
A İNŞAATI 300.000 280.000 300/1000X30.000= 9.000
B İNŞAATI 200.000 60.000 200/1000X30.000= 6.000
C İNŞAATI 300.000 130.000 300/1000X30.000= 9.000
ALIM SATIM İŞİ 150.000 100.000 150/100X30.000 = 4.500
NAKLİYE 50.000 100.000 50/100X30.000= 1.500
TOP.ORTAK GİDER=30.000
Bu örneğimizde görüldüğü üzere inşaatlara yapılan siyah ile belirttiğimiz harcama tutarları ve diğer işler için yaptığımız hasılat toplamı alınarak oranlama yapılmış ve çıkan oran ortak giderle çarpılarak her bir işin ortak gideri tespit edilmiştir. Sade ve anlaşılır bir şekilde örneklerler ile yıllara yaygın inşaat işinin birden fazla olması veya bunun yanında diğer bir faaliyetimizde olması halinde ortak giderlerin dağıtımını anlatmaya çalıştık. İnşallah faydalı olmuştur.
Kazım Güzeller
Mali Müşavir
muhasebenet.net