Eski adıyla Bağ-Kur'lular yeni adıyla '4/b'liler yeni dönemin memur ve işçisi ile aynı haklara kavuşuyor. Bunlar arasında iş kazası ve meslek hastalığı yardımı, iş göremezlik ödeneği var. Ayrıca artık isteğe bağlı sigortalılar Bağ-Kur'a geçecek.

Reform kanunu olarak ifade ettiğimiz 5510 sayılı Kanun'da Bağ-Kur'lular 4/b'li olarak isimlendirildi. Sosyal güvenliğin tabiri caizse en gariban kesimi Bağ-Kur'lulardı. Memurların ve SSK'lıların sahip olduğu pek çok haktan Bağ-Kur'lular mahrumdu. Ancak reform kanunu ile birlikte Bağ-Kur'lular da yeni dönemin memur ve işçisi ile aynı haklara kavuşuyor.

İşte Bağ-Kur’luyu bekleyen yenilikler: Bağ-Kur'lular için en yeni uygulama iş kazası ve meslek hastalığı yardımı. 1 Ekim'den sonra meydana gelecek iş kazası ya da meslek hastalığı gibi durumlarda Bağ-Kur'lulara hem geçici hem şartları oluşmuşsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak.

PRİM ÖDEME DEĞİŞMEDİ

Bağ-Kur'luların prim ödeme gününde bir değişiklik olmadı. Ancak emeklilik yaşında 2036'dan başlamak üzere kademeli bir geçişle 65 yaş uygulamasına tabi olacaklar. 30 Nisan'dan önce Bağ-Kur'a tescil edilenler ise bundan etkilenmeyecek.

Örneğin 6 Haziran 2008'de limited şirket ortağı olarak ilk defa Bağ-Kur sigortalısı olan, 1 Haziran 1979 doğumlu Emin Bey, 25 yılı (9000 gün) 2036'dan önce doldurursa 60 yaşında, ancak örneğin 2038 içinde tamamlarsa 62 yaşında emekli olabilecek. l 1999 ila 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmak şartıyla yaştan emekli oluyordu. Ancak 30 Nisan ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar yine 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 61, erkek ise 63 yaşında emekli olabilecek.

İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ VERİLECEK

Emzirme ödeneği (süt parası) 1 Ekim'den sonra doğum yapan Bağ- Kur'lu kadınlara da verilecek.

Bağ-Kur sigortalısının kendisinin iş kazası veya meslek hastalığına uğraması ya da doğum yapması halinde son bir yılda 90 gün prim ödendiyse, iş göremediği her gün ve doğumdan önceki ve sonraki sekizer hafta için ilk kez iş göremezlik ödeneği alacak.

Çiftçi Bağ-Kur'lular hariç, diğer Bağ-Kur sigortalılarından 1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanlar, emekli olduktan sonra SSK'ya tabi bir işte çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Ancak emeklilikte yine Bağ-Kur'a tabi çalışmaya devam ederlerse yüzde 15 destek primi ödeyecekler.

İŞ GÜCÜ KAYIP ORANI DÜŞÜRÜLDÜ

Malullük aylığı alabilmek için gerekli olan iş gücü kaybı oranı 2/3'ten yüzde 60'a düşürüldü. Prim ödeme şartı daha önce 5 yıldı. Yeni durumda 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 gün şartı getirildi. Malul olan kişi başka birinin bakımına muhtaç ise 10 yıl aranmaksızın 1800 gün prim ödeme yeterli olacak.

1 Ekim'den önce Bağ-Kur emeklisi vergiye kaydı ve faaliyeti devam ediyorsa emekli aylığından her ay yüzde 10 kesinti yapılıyordu. Memur ya da SSK'lı olarak emekli olup da Bağ-Kur şartlarında çalışanlardan ise her ay 12. basamağın yüzde 10'u kadar destek primi kesiliyordu. 1 Ekim'den sonra bu destek kesintisi yüzde 12'den başlayıp her yıl bir puan artırılarak yüzde 15'e çıkarılacak.

EMEKLİ AYLIĞI SİSTEMİ YENİLENDİ

Emekli aylıkları, aylık bağlama oranı (ABO) ve güncelleme katsayılarındaki düşüş nedeniyle yıldan yıla reel olarak düşüş gösterecek. 1 Ekim'den sonra hem aylık bağlanırken daha düşük bağlanacak hem artırılırken daha yavaş artırılacak. Çünkü Gelişme Hızı Endeksi yüzde 100'den yüzde 30'a düştü.

EMEKLİ ÇALIŞANA KOLAYLIK

30 Nisan'dan önce Bağ-Kur'a giriş yapmış olanların aylıklarındaki düşüş, ilk 10 yıl için telafi edilecek.

1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olanlar emekli olduktan sonra aylıklarını alarak kamuda ya da SSK'ya tabi çalışamayacak. Bunlar kamuda ya da SSK kapsamında çalışmaya başlarlarsa emekli aylıkları kesilecek. Ancak bunlar emeklilikte Bağ-Kur'a tabi çalışırlarsa aylıklarını da alabilecek.

1 Ekim'den önce memur, SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu olarak sigortalı olmuş olanlar, emeklilik sonrasında SSK ve Bağ-Kur'a tabi çalışırlarsa bunların emekli aylıkları kesilmeyecek. Yalnız bunlardan SSK için yüzde 31-36,5, Bağ-Kur için yüzde 15 destek primi kesilecek. SSK'ya tabi çalışan bu primin yüzde 7,5'ini, Bağ-Kur'a tabi çalışan ise tamamını kendisi ödeyecek.

HANGİ STATÜDE ÇALIŞTIĞINA BAKILACAK

1 Ekim'den önce kimin nereden emekli olacağına son 7 yıla bakılarak karar verilirken, 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olacaklar için çalışma hayatında en fazla hangi statüde çalıştığına bakılacak. Daha önceki uygulamada, Bağ-Kur'a belirli bir süre prim ödedikten sonra SSK'ya geçen kişiler daha erken emekli olabiliyorlardı. 1 Ekim'den önce Bağ-Kur'lu olanlar bu imkandan yararlanmaya devam edecek.

Örneğin, esnaf olarak Bağ-Kur'a 4.500 gün prim ödeyen 1960 doğumlu Hasan Bey, bundan sonra SSK'ya geçerek en az 1.261 gün (son 7 yılın yarısından fazla) prim ödeyerek 5.761 günle emekli olabilecek. Hasan Bey Bağ-Kur'a prim ödemeye devam etse 9.000 günle emekli olabilecekti. Hasan Bey 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olmuş olsaydı, bu imkandan yararlanamayacaktı.

TEK MAAŞ ÖDENECEK

Hem eşinden hem ana babasından aylığa hak kazanlara sadece biri ödenecek. 1 Ekim'den önce bu şekilde aylık almaya başlamış olanlara aylıkları ödenmeye devam edilecek. Hem kendi emekli aylığını hem de eşinden dul aylığı alanlar almaya devam edecek. l Anlaşmalı boşanma ile baba veya annesinde yetim aylığı alan kızların aylıkları kesilecek. Ayrıldığı eşiyle aynı evde yaşamaya devam ettiği belirlenenler hakkında nitelikli dolandırıcılık suçuyla suç duyurusunda bulunulacak.

YETİM KIZA ÇEYİZ

Çeyiz yardımı 1 Ekim'den sonra Bağ- Kur'lulara da verilecek. Buna göre Bağ- Kur'lu ana-babasından yetim aylığı alan kız çocuklarına 24 aylık tutarındaki para peşin olarak verilecek.

1 Ekim'den önce askerlik borçlanması yapmak isteyen Bağ-Kur'lu bulunduğu basamağın emeklilik primi (%20) kadar ödemede bulunuyordu. Borçlandığı tutarı da 6 ay içerisinde ödeyebiliyordu. 1 Ekim'den sonra en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar aylık ödeme yapacağı gibi bu tutarı 1 ayda ödeyecek.

Örneğin, 2008'in Ağustos ayında askerlik borçlanması yapacak olan 10. basamaktaki Bağ-Kur'lu,18 ay askerlik için toplamda 2.484 YTL ödeyecektir. Aynı Bağ- Kur'lu borçlanma için 2008/Ekim ayında müracaat ederse ödeyeceği toplam tutar 3.675 YTL olacak.

YURT DIŞI BORÇLANMA İÇİN YENİ DÜZENLEME

Daha önce yurtdışı borçlanma genel olarak SSK'ya yapılıyordu ve bu kişiler SSK şartlarında emekli olabiliyorlardı. Şimdi ise Türkiye'de herhangi bir hizmeti olmayanlar ile en son Bağ-Kur'a tabi çalışmış olanlar yeni yasadaki 4/b (Bağ-Kur) şartlarında borçlanacaklar. Böylece 7200 günle emekli olmak yerine 9000 günle emekli olabilecekler. Bu durumda olanların Türkiye'ye döndükten sonra öncelikle SSK'ya tabi (yeni yasada 4/a'lı olarak) çalışmalarında fayda var.

Bu şekilde 1 gün bile prim ödeseler borçlanma için SSK şartlarına tabi olacaklar. n Yurtdışı borçlanmasının ödeme tutarı da, daha önce günlük 3,5 dolar iken, yeni sistemde asgari ücret ile asgari ücretin 6.5 katının yüzde 32'sı olacak. Yurtdışında sadece Türk vatandaşlığı korunarak geçen süreler borçlanılabilecek. Borçlanılacak tutar tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödenecek.

JOKEY VE AVUKATLAR BAĞKURLU OLACAK

At yarışlarında görev alan jokey ve antrenörler de Bağ-Kur sigortalısı kabul edilecek. 1 Ekim'den sonra bunların da tescil başvurusunda bulunmaları gerekiyor. n Yine serbest avukatlar ve noterler 1 Ekim'e kadar SSK'ya asgari ücretin yüzde 15'i topluluk sigortası öderken, bundan sonra Bağ-Kur'lu olarak en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar prim ödeyecek. Daha önce serbest avukatlar 7000 gün prim ödemesi ile SSK'dan emekli olabilirlerken, 1 Ekim'den sonra 9000 günle Bağ-Kur şartlarında emekli olabilecekler.

Örneğin, Avukat Cemil Bey 2008'in ikinci yarısında 103 YTL topluluk primi öderken, 1 Ekim'den itibaren aylık en az 204 YTL prim ödeyecek.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI BAĞKUR'A GEÇECEK

İsteğe bağlı sigortalıların tümü primlerini Bağ-Kur şartlarında ödeyecek. İsteğe bağlının primi asgari ücretin yüzde 32'si olacak. Bunlar sağlık primini de kendisi ödemiş olacak. Önceki gibi eşlerinin üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar. Böylelikle Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalıların prim oranı yüzde20'den yüzde 32'ye çıkmış oldu.

Örneğin, 10. basamaktan Bağ-Kur'a isteğe bağlı prim ödeyen Nevin Hanım, 2008/Eylül ayında 138 YTL ödeyecek. Nevin Hanım 2008/Ekim ayında ise sağlık primleri de dahil olarak 204 YTL prim ödeyecek. Daha önce, memur olan eşinin üzerinden sağlık yardımlarını alan Nevin Hanım, 1 Ekim'den sonra kendi primleri ile GSS kapsamında olacak.

Öte yandan şirket ortakları kendi şirketlerinden sigortalı işçi olarak prim ödeyemeyecek.

Reformun öngörüldüğü gibi yılbaşında yürürlüğe girmesi durumunda ise sigortalıların aylık prime esas kazançları, prime esas günlük kazanç alt sınırı olan asgari ücret (531 YTL) ile üst sınırı olan 3 bin 451,5 YTL arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek kazanca göre ödenecek primler belirlenecek.

Ancak kişi, aynı zamanda işveren ise beyan edeceği aylık kazancı, çalıştırdığı sigortalıların kazancının en yükseğinden daha az olamayacak.

Halen bulundukları gelir basamaklarına göre yüzde 20 oranında emeklilik ve yüzde 20 oranında sağlık primi olmak üzere toplamda yüzde 40 oranında prim ödeyen Bağ-Kur'lular bundan sonra daha az oranda prim ödeyecek.Yeni Kanun gereğince, Bağ-Kur'lular beyan edecekleri kazanç rakamları üzerinden, yüzde 20 oranında emeklilik ve yüzde 12,5 oranında da sağlık sigortası primi yatıracaklar.

Ayrıca, yaptıkları işin tehlike-sınıfına göre yüzde 1 ile yüzde 6,5 oranları arasında kalmak şartıyla iş kazası meslek hastalığı primi de ödeyecekler.

EMEKLİ MAAŞI NASIL BAĞLANACAK?

Mevcut uygulamada, kimin nereden emekli olacağına son yedi yıllık prim ödemelerine bakıp en çok nereye prim ödüyorlarsa o Kurumdan ve o Kurum şartlarına göre emekli olunuyor.

Reformla, artık, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı yok, ancak statüleri devam edecek.

1 Ocak 2007 gününden önce sigortalı olmuş-işe başlamış çalışanlar için son yedi yıllık prim ödemelerine bakıp en çok nereye prim ödüyorlarsa o statüye göre emeklilik günü ve emekli aylığı bağlanacak.Yılbaşından sonra sigortalı olanlar için ise son yedi yıllık çalışmalarına değil tüm çalışma süreleri içinde en çok hangi statüye göre prim ödenip ödenmediğine bakılacak.

SİGORTALININ CENAZESİ YURT DIŞINDA KALMAYACAK

Uygulamada, Bağ-Kur'lular en az 10 ay sağlık primi ödemişlerse ve Bağ-Kur'a borçları yoksa yurt dışına tedavi için gönderiliyor. Orada tedavi olurken vefat ederlerse yurda getirme masrafları ise ödenmiyor.

2007 yılından itibaren eski Bağ-Kur borçlarına bakılmaksızın 30 gün genel sağlık sigortası primi ödeyenlere yurt dışında tedavi olabilme hakkı veriliyor ve yurt dışında vefat ederlerse cenazenin yurda getirilmesi için harcanan paralar genel sağlık sigortası tarafından ödenecek.

ENGELLİ ESNAF ERKEN EMEKLİ OLACAK

Mevcut durumda, SSK'lılar ve Emekli Sandığı iştirakçilerinden en az yüzde 40 oranında özürlü-engelli olduklarına dair rapor veya vergi indirim belgesiyle yaşlarına bakılmaksızın 15 yıllık sigortalılık süresi ile emekli olabiliyorlar. Ancak, Bağ-Kur'lu olan engelli-özürlüler bu haktan yararlanamıyor.

Reformla, engelli-özürlü olan Bağ-Kur'lular da erken emekli olma avantajından yararlanacak.

Ekim ayında bağkur ödemelerinin hesaplanması hk.

YENİ SOSYAL GÜVENLİK YASASI İLE BAĞ-KUR (4/B SİGORTALILAR) BİLDİRİMLERİ VE PRİM TUTARLARI DEĞİŞİYOR
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarının bildirimlerinin ne şekilde olacağı yasanın 4 ncü maddesinde düzenlenmiştir.
08.05.2008 tarih ve 26870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5754 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle değişen şekli ile
BAĞKUR MÜKELELFİYETİN BAŞLANGICI
a) Tarımsal faaliyette bulunanlar (Tarım Bağ-Kurlular) hariç olmak üzere, Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklar olmak üzere sigortalı sayılan kişiler, gelir vergisi mükellefi olanlar ile şahıs şirketlerinden kolektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin başladıkları tarihten;
b) Sermaye şirketlerinden limited şirket ortakları ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının, şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten;
c) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kuruluna seçildikleri tarihten; d) Gelir vergisinden muaf olanların ise esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı oldukları tarihten;
e) Tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten;
f) Köy ve mahalle muhtarları için seçildikleri tarihten;
g)Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı sayılırlar.
BAĞKUR MÜKELELFİYETİN BİLDİRİMİ
Kendi mevzuatına göre kayıt veya tescili yapan ilgili kurum, kuruluş ve birlikler, vergi daireleri ve esnaf sicil memurluğu sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek Kuruma vermekle yükümlüdür.

Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, bildirimleri en geç 15 gün, tarımsal faaliyette bulunanların bildirimleri ise en geç bir ay içinde yapılmak zorundadır. Ayrıca tarımsal faaliyette bulunanlar kendileri tarafından da sigortalılık bildirimleri yapılabilir. Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde tescil eden kuruluş tarafından Kuruma bildirilmesi zorunludur.
Kurum bu bildirimlerden itibaren bir ay içinde tescili yapılan kişilere, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başladığını bildirecek.
BAĞKUR PRİM TUTARLARININ HESAPLANMA ŞEKLİ
Yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı yasa ödenecek prim tutarlarının hesaplama şekli ve tutarlarında da değişiklikler yapmaktadır. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarının aylık prime esas kazançlarını kendileri belirleyecek bu tutarı hesaplarken yürürlükte bulunan prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında belirleyecekleri günlük kazancın otuz katı olacak. Bağkur da basamak yükseltmek için bekleme şartı bu yeni SGK yasası ile yürürlükten kalkmış oldu. Tüm Bağkur sigortalıları özellikle şirket ortakları emekliliklerinde daha fazla emekli maaşı alabilmek için Bağkur (4b) sigortalılıklarının son beş yılında tavandan prim ödeme imkanına kavuşmuş olacaklardır. [SIZE=4][/SIZE][SIZE=4]Bu sigortalılar (Bağ-Kur) tarafından Kurumca belirlenen sürelerde aylık prime esas kazanç beyan etmeleri gerekmektedir. Beyanda bulunulmadığı takdirde aylık prime esas kazancı prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katı olarak kurumca belirlenecek. [/SIZE]
Sigortalı aynı zamanda işveren ise aylık prime esas kazancı çalıştırdığı sigortalıların prime esas günlük kazancının en yükseğinin otuz katından az olamayacak, az olduğu tespit edilenlerden ödemeleri gereken prim farkları 89 ncu maddeye göre gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecek.
Birden fazla işyeri sahibi olunması veya şirket ortağı olunması durumunda bağ-kur sigortalıları her işyeri için veya her şirket ortaklığı için ayrı ayrı değil tek beyanda bulunup tek prim ödeyecekler. Aylık prim tutarı ise aylık prime esas kazancın %32,5 olacaktır

[COLOR=#000000]ayr
[SIZE=2][COLOR=#000000]ıca tehlike-sınıfına göre yüzde 1 ile yüzde 6,5 oranları arasında kalmak şartıyla iş kazası meslek hastalığı primi eklenecektir.[/COLOR]
[/SIZE][/COLOR]

%33,5-39 arası değilmiydi uygulanacak oran

Tamam Öyle uygulanacak oran dogru yüzde 20 oranında emeklilik ve yüzde 12,5 oranında da sağlık sigortası primi + buna ilaveten 1 ile 6 arasında tehlike derecesi oranında iş kazası meslek hastalıgı primi
toplamda 33,5 ile 39 arasında bir oran uygulanacak.