Reklamcılık, tanıtım ve baskı işleriyle uğraşıyoruz. Ocak ayı içinde şirketimize binek otomobil aldık. Ödediğimiz KDV.nin indirim konusu yapılması mümkün müdür?

binek otomobil kdvsini ya aracın maliyetine yada çeşitli giderler izleyebiliyorsunuz direk indirim yapamıyorsunuz

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösteilen katma değer vergisi, indirim konusu yapılamaz. (KDV kanunun Md. 30/b) Buna göre, asıl faaliyetiniz kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, almış olduğunuz binek otomobilin KDV'sini indirim konusu yapmanız mümkün değildir.
İyi Çalışmalar...

VERGİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLARDAN YAPILAN BİNEK OTOMOBİL ALIMLARINDA BELGELENDİRME, TEVKİFAT VE KDV





Yazar:Coşkun ARAS*

Yaklaşım / Aralık 2008 / Sayı: 192



I- GİRİŞ

Vergi mükellefi gerçek veya tüzel kişiler, işletmelerinde kullanmak üzere ihtiyaç duydukları binek otomobil veya benzer taşıtları, birinci veya ikinci el taşıt olarak diğer gerçek veya tüzel kişilerden satın alabilmektedirler. Satın alınan taşıtların bir işletme aktifine kayıtlı olduğu durumlarda satış işleminin fatura ile belgelendirilmesi nedeniyle pek sorun bulunmamakla birlikte, bu araçların vergiye tabi olmayan kişi ve kuruluşlardan satın alındığı durumlarda, belgelendirmeden tevkifata ve işlemin KDV’ye tabi olup olmayacağına kadar pek çok konuda tereddütlerle karşılaşılmaktadır.

Aşağıda, vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerden binek otomobil satın alınması işleminde belgelendirmenin ne şekilde yapılacağı, bu alımın gelir vergisi tevkifatı ve KDV’ye tabi olup olmayacağı konuları incelenecek, bu hususlardaki kişisel görüşlerimiz belirtilecektir.



II- VERGİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLARDAN YAPILAN BİNEK OTOMOBİL ALIMLARINDA BELGELENDİRME, TEVKİFAT VE KDV

A- VERGİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLARDAN YAPILAN BİNEK OTOMOBİL ALIMLARINDA BELGELENDİRME

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 227. maddesinde, “bu Kanun’da aksine hüküm olmadıkça bu Kanun’a göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu” hükme bağlanmış, 229-242. maddelerinde de, “bu Kanun’a göre düzenlenmesi ve alınması gereken belgeler” sayılmış ve tanımlanmıştır.

Öte yandan, aynı Kanun’un 234. maddesinde, “birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip işi yapana veya emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulasının vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmünde olduğu, bu belgenin, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de tanzim edileceği, gider pusulasının, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev’i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva edeceği ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunacağı” hükme bağlanmıştır.

Uygulamada, vergi mükellefi gerçek veya tüzel kişilerin işletmelerinde kullanmak üzere “vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerden” binek otomobil satın alma işlemlerinde sadece noter satış sözleşmesi düzenlenmekte, başkaca bir belge düzenlenmemektedir. Bu şekilde alım işlemi sadece noter satış sözleşmesi ile tevsik edilmektedir. Anılan mükellefler bunun dayanağı olarak da, 230 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yer alan ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin taşıt satışlarını noter satış sözleşmesi ile tevsik edebilecekleri şeklindeki açıklamayı göstermektedirler.

Maliye Bakanlığı, “230 no.lu Tebliğ’de yer alan düzenlemenin sadece basit usul mükelleflerinin taşıt satışları için geçerli olduğu, diğerleri için böyle bir düzenleme yapılmadığı, noter satış sözleşmesinin VUK’da sayılan belgeler arasında olmadığı, bu nedenle vergi mükellefi olmayanlardan noter satış senedi ile satın alınan taşıtlar için gider pusulası düzenlenmesi gerektiği” görüşündedir.
Nitekim, konu ile ilgili olarak verilen bir Özelge’de;

“Noter satış senedinin VUK’da yer alan vesikalardan birisi olmaması nedeniyle, gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin vergi mükellefiyeti olmayan kişilerden noter satış senedi ile satın aldığı taşıtlar için gider pusulası düzenlemeleri gerektiği”

bildirilmiştir(1).

B- VERGİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLARDAN YAPILAN BİNEK OTOMOBİL ALIMLARININ KDV’YE TABİ OLUP OLMADIĞI

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1. maddesinde verginin konusuna giren işlemler belirlenmiş, aynı maddenin 1. fıkrasında da, “Türkiye’de ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV’ye tabi olduğu” hükme bağlanmıştır.

Buna göre, taşıt teslimlerinde KDV’den söz edilebilmesi için,

- Taşıtın gerçek usulde KDV’ye tabi iktisadi bir işletmenin aktifine kayıtlı olması veya

- Araç sahibinin araç alım satım işini mutad ve sürekli bir faaliyet olarak sürdürmesi

gerekmektedir. Bu şartlardan herhangi birisinin bulunmadığı durumlarda ise, taşıt satışında KDV’den bahsedilmesi söz konusu olmamaktadır. Örneğin, bir nihai tüketicinin taşıt satışı KDV’nin konusuna girmemektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, gerçek usulde vergi mükellefi gerçek veya tüzel kişilerin işletmelerinde kullanmak üzere vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerden binek otomobil satın alma işlemleri, yukarıda belirtilen şartlar çerçevesinde KDV’ye tabi değildir(2).

C- VERGİ MÜKELLEFİYETİ BULUNMAYANLARDAN YAPILAN BİNEK OTOMOBİL ALIMLARINDA GELİR VERGİSİ TEVKİFATI YAPILIP YAPILMAYACAĞI

Bilindiği üzere, vergi tevkifatı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde hükmünde, kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapacakları ödemeler bentler halinde sayılmıştır. Tevkifat yapılacak ödemeler arasında, vergi mükellefi olmayanlara mal ve hizmet alımları karşılığı yapılacak ödemeler yer almamakta olup, madde hükmünde (13. bent) sadece esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden tevkifat yapılacağı belirtilmiş bulunmaktadır. Buna göre, esnaf muaflığından yararlanmayan ve vergi mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlardan yapılan taşıt alımları karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir. Maliye Bakanlığı’nın görüşü de bu doğrultudadır(3).



III- SONUÇ

Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, gerçek usulde vergiye tabi gerçek ve tüzel kişilerin esnaf muaflığından yararlanmayan ve vergi mükellefi olmayan kişi ve kuruluşlardan yaptıkları taşıt alımlarını gider pusulası ile belgelendirmeleri ve bu alımlar karşılığı yaptıkları ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapmamaları gerekmektedir. Ayrıca, belirtilen çerçevede yapılan taşıt teslimleri KDV’ye de tabi bulunmamaktadır. Maliye Bakanlığı’nın görüşü de bu doğrultudadır.

* YMM

(1) MB.’nin, 17.09.2008 tarih ve 14052 sayılı Özelgesi.

(2) MB.’nin, 17.09.2008 tarih ve 14052 sayılı Özelgesi.

(3) MB.’nin, 17.09.2008 tarih ve 14052 sayılı Özelgesi.