RE: Ticaret Siciline Tescil ve Oda Kaydı
Kooperatifler
KOOPERATİF KURULUŞU
Bir kooperatif;
-Kurucu en az yedi gerçek veya tüzel kişinin hazırlayacakları anasözleşmeyi imzalaması,
-İmzaların notere tasdik ettirilmesi,
-Noterce onaylı anasözleşme ile Bakanlığımız veya Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerine başvurarak kuruluş izni alınması,
-Anasözleşmenin Ticaret Sicili Memurluğuna tescil ve ilan ettirilmesi suretiyle kurulur ve tüzel kişilik kazanır.
Kooperatif kuruluş ve anasözleşme değişikliğine ilişkin işlemler esas olarak Bakanlığımızca yürütülmektedir. Ancak, Bakanlığımızca yürütülen bu işlemlerden bazı tür kooperatiflerin kuruluş ve bunların belirli anasözleşme değişikliklerine izin verme işlemleri, Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerince yerine getirilmektedir.
Bugün, Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerince,
- Konut Yapı Kooperatifleri,
- Tüketim Kooperatifleri,
- Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri,
- Küçük Sanat Sitesi Yapı Kooperatifleri,
- Temin Tevzi Kooperatifleri,
- Üretim Pazarlama Kooperatifleri,
- Turizm Geliştirme Kooperatifleri,
- Toplu İşyeri Yapı Kooperatifleri,
- Yaş Sebze ve Meyve Kooperatifleri, kurulabilmekte ve bu kooperatiflerin,
- Süre,
- Unvan,
- Merkez,
- Pay Miktarı ile,
- Ortaklıktan çıkarmaya ilişkin 14.maddenin 2. fıkrası,
- Ortaklık şartlarına ilişkin 10.maddenin 3.bendi,
- Ortakların şahsi sorumluluklarına ilişkin 20.madde,
- `Oy Hakkı ve Temsil` başlıklı 24.madde,
- `Oy Kullanmanın Şekli` başlıklı 35.madde değişiklikleri de İl Müdürlüklerince karşılanmaktadır.
Bunun yanı sıra;
- Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin "Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 6'ncı maddesinde "İmar planı ve onaylı proje gereği fiili olarak kooperatif konutlarının altına ortaya çıkan dükkan ve işyerlerinin mülkiyetinin anasözleşmenin 61. ve 62. maddeleri çerçevesinde mevcut ortaklarına dağıtır" şeklinde,
- Yine Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin "Ortaklık Şartları" başlıklı 10'uncu maddesinde "Kamu kurum ve kuruluşlarınca arsa tahsis edilmesi halinde, kooperatife arsa tahsis eden kamu kurum ve kuruluşlarının arsa tahsisine temel oluşturan özel yasa ve yönetmeliklerinde hükme bağlanan hak sahipliği koşullarını sağlamak" şeklinde,
- Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri Örnek Anasözleşmenin "Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 6'ncı maddesinde "Kooperatifin amacı, ortaklarının taşıma hizmetlerini pazarlamak, bizzat taşımacılık yapmak ve yaptırmak, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyetlerde bulunmak ve ortaklarının bu hizmetlerle ilgili ihtiyaçlarını karşılamaktır."
- Yine Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri Örnek Anasözleşmenin "Ortaklık Şartları" başlıklı 10'uncu maddesinde "Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir.
1 - Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi veya kamu ya da özel hukuk tüzel kişisi olmak,
2 - Taşıyıcılık işi ile iştigal etmek,
3 - Kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunmak,
4 - Taşıma işleri komisyonculuğu yapmamak,
5 - Aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak,
2'inci bende öngörülen nitelik, faaliyete devam edildiğine ilişkin vergi dairesinden alınacak belge ve taşımacılık işi ile iştigal edildiğini gösterir gerçek ve tüzel kişi tacirler için ticaret odası veya ticaret ve sanayi odası, esnaflar için ise ilgili esnaf odasından sağlanacak belge ile kanıtlanır." şeklinde hüküm eklenmesi ve değişiklik işlemleri de İl Müdürlüklerimizce yapılabilmektedir.
Diğer taraftan, yukarıda sıralanan kooperatif türlerinin dışında kalan kooperatiflerin kuruluş ve anasözleşme değişikliklerine izin verme işlemleri ile Tarım Satış, İşletme, Eğitim ve Kültür, Yayıncılık, Esnaf Sanatkar Kredi ve Kefalet, Deniz Taşıyıcılar, Tahmil ve Tahliye kooperatifleri ile tüm birlik ve merkez birliklerinin kuruluşları ve anasözleşmelerin diğer maddelerinde yapılmak istenilen değişiklikler ise doğrudan doğruya Bakanlığımız Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.
KOOPERATİF ÜNVANININ BELİRLNEMESİ
Kooperatiflerde ticaret unvanı "çekirdek" ve "ek" olmak üzere iki unsurdan oluşur ve bu şekliyle ülke çapında korunur.
Kooperatiflerin unvanlarının Türkiye'nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bir unvandan ayırt edilebilmesini sağlamak için, tescil ettirilecek ticaret unvanını daha önce tescil olunmuş unvanlardan açık biçimde ayırt etmeye yarayacak eklerin yapılması zorunludur. Kullanılan ekin kooperatifin mali durumu veya büyüklüğü bakımından üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratmaması, gerçeğe ya da Kamu düzenine aykırı olmaması gerekir.
Ayrıca 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 2.maddesine 3476 Sayılı Kanunun 1.maddesi ile eklenen son fıkrasında "Kooperatif ve üst kuruluşlarının unvanlarında, kamu kurum ve kuruluşlarının unvanlarına yer verilemez" denilmektedir. Köylerin tüzel kişilik olması nedeniyle köy adları kullanılamaz.
Bu doğrultuda;
- Genel bütçeye dâhil kuruluşlar,
- Katma bütçeli kuruluşlar,
- Döner sermaye ile çalışan kuruluşlar,
- İl özel idareleri,
- Köy tüzel kişileri,
- Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,
- Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara ait müesseseler, işletmeler, bağlı ortaklıklar,
- Özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan devlet banka ve kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşları olarak mütalaa edilmektedir.
Unvanlarda kullanılabilecek bazı ekler ise ancak Bakanlar Kurulu'nun izni ile kullanılabilir: "Türk", "Türkiye" ve "Milli" kelimelerinin kullanılabilmesi için bu iznin alınmış olması gerekir.
ÖNEMLİ NOT 1 : Yeni kooperatif kuruluşlarının unvan tespitinde, karışıklığa meydan vermemek için rakam, yıl, kelimeler arasında noktalama işaretleri, aynı bölgedeki diğer kooperatif unvanlarına benzer unvanlar kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Ayrıca, unvanı yazarken " S.S. " ibaresini koymadan arama yapılmalıdır.
ÖNEMLİ NOT 2 : Bu arama programı yeni kooperatif kuruluşlarının unvan tespitinde faydalanmanız için tasarlanmış olup bağlayıcı değildir. Seçtiğiniz unvanın müsait olup olmadığı kuruluş başvurunuz anında bilgisayardaki son durumu itibariyle ve başvuru sırasına göre kesinlik kazanacaktır.
Kooperatif unvanı sorgulamak için aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz.
Kooperatif Ünvanı Sorgulamak İçin Tıklayınız.....
ANA SÖZLEŞME VE GENEL DURUM BİLDİRİMİNİN EMİN EDİLECEĞİ YERLER
Anasözleşmeler Ankara'da Sanayi ve Ticaret Bakanlığı binasında (Eskişehir yolu 7.km) bulunan S.S. Santemko Tüketim Kooperatifinden (0.312.286 03 65/ 2902), diğer illerde Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerinden temin edilebilmektedir.
Ayrıca, Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi ve Birliği Anasözleşmeleri ile Birlik Genel Durum Bildirim Formları Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğinden (Cinnah Cad. No:5 Kavaklıdere/Ankara) (0.312.4685387 - PBX 4686081, faks:4686085) ) temin edilebilir.
Uygulamada daha çok kullanılması sebebiyle Konut Yapı Kooperatifi ortaklarının bilgilenmesi amacıyla Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi metni aşağıdaki linkte yer almaktadır.
Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi İçin Tıklayınız...
Kuruluşta ve her genel kurul toplantısı sonrasında doldurularak Bakanlığımıza/İl Müdürlüğüne teslim edilmesi gereken "Kooperatif ve Üst Kuruluşları Genel Durum Bildirim Formu" Bakanlıktan (Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü) ve Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerinden temin edilebileceği gibi aşağıdaki linkten de yazdırılabilmektedir.
Kooperatif ve Üst Kuruluşları Genel Durum Bildirim Formu İçin Tıklayınız...
KOOPERATİF KURULUŞU İÇİN GEREKLİ İŞLEMLER
Bakanlığımızca, yasal formaliteleri yerine getirmiş kooperatiflerden, kuruluş için aşağıdaki belgeler istenilmektedir:
- Başvuru dilekçesi,
- En az yedi kurucu tarafından düzenlenip imzalanarak Noterce onaylanan beş adet anasözleşme,
- Bilgi formu,
- Sermayenin kurucu ortaklardan birinin adına yatırıldığını gösterir beyanın kuruluş dilekçesinde belirtilmesi,
gerekmektedir.
Bunların haricinde;
Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifleri ile Küçük Sanat Kooperatiflerinin kuruluşlarında;
- Kurucu ortakların anasözleşmelerinin ilgili maddelerinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıdıklarını belirtir ilgili esnaf odası veya sanayi ve ticaret odaları ile vergi dairelerinden verilmiş belgelerin,
Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi kuruluşunda;
- Kurucuların taşıyıcılığı fiilen meslek edinmiş şoför esnafı olduklarına dair ilgili esnaf odasından verilmiş belge ile vergi dairelerinden verilmiş belgenin,
- Kurucuların sahip oldukları araçların İl Trafik Şubesine kayıt yaptırdıkları sicil cüzdanlarının noterden tasdikli birer suretinin,
Deniz Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi kuruluşunda;
- Motorlu taşıyıcılar kooperatifinden farklı olarak kuruculara ait deniz motorlarının, deniz trafiğine elverişli olduğuna dair ilgili Liman Müdürlüğünce verilmiş denize elverişlilik belgelerinin noter tasdikli birer suretinin,
- Kurucu ortakların limana kayıtlı olduklarına dair Liman Müdürlüğünden verilmiş belgenin,
Üretim ve Pazarlama Kooperatifi kuruluşunda;
- Kooperatif kurucularının, kooperatifin konusu ile ilgili üretimde bulunduklarına dair ilgili Ziraat Odasından ve Vergi Dairesinden verilmiş belgelerin,
Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi kuruluşunda;
- 50 esnaf ve/veya 25 sanatkar olmak üzere 75 kişiyle kurulan bu kooperatif kurucularının, esnaf ve sanatkar olduklarına dair kayıtlı oldukları oda tarafından verilmiş belge ile esnaf sicili, vergi dairesi ve Cumhuriyet Savcılığınca verilmiş olan adli sicil kaydının aranması,
gerekmektedir.
ANA SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK İŞLEMLERİ
Kooperatifler Kanunu'nun 3'üncü maddesinin son fıkrasıyla, "anasözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır." hükmü getirildiğinden, kuruluştaki işlemlerin anasözleşme değişikliklerinde de aynı sıra içerisinde tekrarlanması gerekmektedir.
Unvan, süre, merkez ve sermaye değişikliği izinleri İI Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerince, anasözleşmedeki diğer madde değişikliği izinleri Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce verilmektedir.
Kooperatif anasözleşmesinde yapılmak istenilen değişiklikler için;
- Başvuru dilekçesi,
- Değiştirilmesi düşünülen maddenin eski ve yeni şeklinin karşılıklı olarak on nüsha halinde yazılmış metni.
- Değişikliğin gerekçesini içeren noter tasdikli yönetim kurulu kararı,
- Kooperatifin kuruluş işlemlerinin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesi'nin aslı veya fotokopisi,
- Halen yürürlükte bulunan kooperatif anasözleşmesinin Bakanlığımızca onaylı aslı veya fotokopisi,
- Mevcut Yönetim Kuruluna ait imza sirküleri,
- Bilgi formub gerekmektedir.
Anasözleşme değişikliğine ilişkin izin alındıktan sonra yapılması gereken işlemler ise;
- Bakanlığımızdan ön izin alındıktan sonra, anasözleşme değişikliği ile ilgili olarak kooperatifin olağan veya olağanüstü genel kurul gündemine madde konulup, konunun genel kurulda görüşülmesi,
- Yapılacak genel kurulda, Kooperatifler Kanunu'nun 51' inci maddesi ve anasözleşmelerinde belirtilen çoğunluk hükümlerine göre işlem yapılması,
- Anasözleşme değişikliği genel kurulca onaylandıktan sonra değişiklik işleminin ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmesidir.
KOOPERATİF TÜRÜNÜN VE ANASÖZLEŞMENİN TAMAMININ DEĞİŞİKLİĞİ SIRASINDA İSTENİLEN BELGELER
Kooperatif türünün ve Anasözleşmenin tamamının değişiklik izinleri Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğünce verilmektedir. Bu değişiklikler sırasında istenilen belgeler şunlardır;
1. Dilekçe.
2. Yönetim Kurulu üyeleri tarafından her sayfası imzalanmış ve usulüne uygun şekilde doldurulmuş 10 adet anasözleşme (Noter onayına gerek yoktur.).
3. Yürürlükteki anasözleşmeden bir adet (dosyasında bulunmaması halinde).
4. Yürürlükteki anasözleşmenin yürürlükten kaldırılarak Bakanlığımızca hazırlanan başka bir tür anasözleşmenin kabul edilmesine ilişkin gerekçeli ve noter onaylı yönetim kurulu kararı.
5. Kooperatifin kuruluş ilanının yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir örneği (dosyasında bulunmaması halinde).
6. Varsa, eskiden yapılan anasözleşme değişikliklerinin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (dosyasında bulunmaması halinde).
7. Kooperatifin en son durumunu gösterir "Kooperatif ve Üst Kuruluşları Genel Durum Bildirimi Formu".
Bu değişiklikler sırasında kooperatif türlerine göre başka belgeler de istenebilmektedir
|
SMMM Hüseyin Üst' ün Mevzuat Sitesi
>
Muhasebe Ve Vergi Mevzuatı
>
Hadler , Miktarlar Ve Güncel Konular
Ticaret Siciline Tescil ve Oda Kaydı
