YMM REVİZYON SINAVI





SORU 1- Bakırköy vergi dairesinin mükellefi DEN-KAR ith. İhr. Paz. Tic. A.Ş. yurtdışından kiraladığı patent hakkını kullanarak cep telefonu imal etmekte ve bunu yurt içine bayileri vasıtasıyla pazarlamaktadır. Kurumun 2003 hesap dönemine ilişkin olarak yapılan revizyon çalışması sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Kurumlar Vergisi Beyanı ve Beyannameye ilişkin Tespitler:

a- DEN-KAR A.Ş. nin 2003 yılına ilişkin olarak 10 Nisan 2004 tarihinde Bakırköy vergi dairesine verdiği Kurumlar vergisi beyannamesinin özeti aşağıdaki gibidir:

Kurum Kazancı (Ticari Kazanç) 520.000
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler 15.000
TOPLAM 505.000
Zarar olsa dahi indirilecek istisnalar
-İştirak Kazançlar 85.000
-KVK Geç. 28/a 40.000
-Diğer indirimlar 20.000
-Yatırım indirimi 360.000
* Fiilen yapılan 160.000
* Öngörülen 75.000
* Devreden (endekslenmiş tutar) 125.000

- yatırım indirimi, DEN-KAR AŞ nin 02.03.1999 tarihinde aldığı teşvik belgesine istinaden yapılmıştır. Teşvik belgesine göre yatırım indirimi oranı%100'dür
- Diğer indirimler sütununda görülen tutar yönetim kurulu üyelerine dağıtılan 2002 yılı temettü ikramiyesi tutarıdır.
- Devreden yatırım indirimi sütununda görülen tutarın ayrıntısı aşağıdaki gibidir:

2000 yılına ait olan yatırım indirimi 43.000
2001 yılına ait olan yatırım indirimi 42.000
2002 yılına ait olan yatırım indirimi 40.000
-
- kurumun 2004 yılında verdiği muhtasar beyannamelerinde, işçilerin ücretlerinden kesilen vergiler dışında herhangi bir beyana rastlanmamıştır.
- Kurum, GVK Geç. 61.maddenin son fıkrası ile Geç. 65. maddeden yararlanmamıştır.

II) Diğer Tespitler:

Kurumun 2003 hesap dönemine ilişkin yasal defter ve belgeleri üzerinden aşağıdaki tespitler yapılmıştır:

a- DEN-KAR AŞ'nin cep telefonu imali ile ilgili olarak dönem başı ve dönem sonu stokları ile dönem içi alış ve satışlarının miktar ve tutarları aşağıdaki gibidir:


Dönem Başı stok DİA (imalattan gelen) Dön. İçi satışlar Dön. Sonu stok
4.100 adet 14.400 15.400 1.600
1.517..000- YTL 5.544.000- YTL 6.550.318.91 YTL 510.681.08 YTL

- Dönem başı ve dönem sonu stokları, VUK nun 186.maddesine uygun olarak sayılmak ve ölçülmek suretiyle doğru olarak tespit edilmiştir.
- Dönem sonu stok değerlemesinde ortalama maliyet esası benimsenmiştir.
- Cep telefonunun vergiler hariç ortalama satış fiyatı 450.-YTL dir

b- Ocak 2002 de 10 yıllığına aylık 1.400 YTL bedelle kiralanan binaya, amaca uygun hale getirilmesi için 60.000- YTL harcama yapılmıştır. Sözkonusu bina, Aralık 2003 tarihinde 350.000-YTL ye satın alınmıştır.

2002 de yapılan ve özel maliyet bedeli olarak kaydedilen bedel üzerinden ilgili yılda %20 oranında amortisman ayrılmış, geriye kalan tutar ise satışın yapıldığı tarihte dönem kar-zarar hesabına atılmak suretiyle kapatılmıştır.

Bina için 2003 yılında satın alma bedeli üzerinden %2 oranında amortisman ayrılmıştır.

c- 1996 yılında 40.000- YTL ye iktisap edilmiş olan gayrimenkul, dönem içerisinde, 80.000 YTL bedelle Nuron Elektrik Hafriyat A.Ş.'ye ( Nuron AŞ ) satılmıştır.

Yapılan sözleşmeye göre satış bedelinin tamamı , Nuron AŞ nin sahip olduğu 160.000 adet Tetra Havacılık A.Ş. hisse senetleri için ödenmiştir. Sözleşmede Tetra AŞ nin hisse senedi değerinin (1 adeti) 0.50 Ykr olarak kabul edileceği belirtilmektedir. Satılan gayrimenkule ilişkin olrak önceki yıllarda %2 oranında amortisman ayrılmakta olduğu tespit edilmiştir.

DEN-KAR AŞ nin Mart 2004 tarihinde toplanan genel kurulunda bu satıştan doğan kazancın sermayeye eklenmesine karar verilmiş ve ilgili Bakanlığa bu yönde başvuruda bulunulmuştur.Mükellef kurum, satıştan doğan 40.000-YTL kazancı KVK- Geç. 28. madde kapsamında değerlendirerek 2003 hesap dönemi kazancından indirmiştir.

d- Kasım 2003 de mükellef kurum, 85 adet cep telefonu siparişi karşılığında 41.650-YTL tutarında senet almıştır. Dönem sonunda bu senet reeskonta tabi tutulmuş ve 4.200-YTL reeskont gideri olrak dönem kazancından indirilmiştir.

Sipariş edilen 85 adet cep telefonu dönem sonu stokları içerisinde gözükmektedir.

e- Dönem içerisinde 02.05.2003 tarihinde Beyaz Bank Yatırım Fonu tarafından ihtaç edilmiş A tipi yatırım fonu katılma belgelerinden 118.000 pay, toplam 510.350.- YTL ye satın alınmıştır. 31.12.2003 de yine aynı fonun A tipi yatırım fonu katılma belgelerinden 20.000 payı toplam 108.000- YTL ye satın alınmıştır. Dönem sonunda aktifte yeralan yatırım fonu katılım belgeleri ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmamıştır. Beyaz Bank Yatırım Fonunun % 26,5'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerden oluşmaktadır.

Beyaz Bank Yatırım Fonunun A tipi yatırım fonu alış satış fiyatı birbirine eşittir.

f- DEN-KAR AŞ.' nin Mart 2004 tarihinde toplanan genel kurulunda; ortaklara hisseleri oranında 400.000-YTL temettü dağıtılmasına ve temettü ödemelerinin 2004 haziran ayında yapılmasına karar verilmiş ve ödeme belirtilen ayda gerçekleşmiştir. Dağıtılan temettü tutarının 100.000-YTL si geçmiş dönem karlarından karşılanmıştır.

Geçmiş Dönem karları 1999 yılı kazancının dağıtılmayan kısmından oluşmaktadır. Kurumun 1999 yılına ilişkin olarak kurumlar vergisi matrahı yatırım indirimi nedeniyle oluşmamıştır. Mükellef kurum, sözkonusu dönemde yatırım indirimi nedeniyle tevkifat yapmamıştır.

Önceki yıllarda ayrılan yedek akçe tutarı toplamı 15.000- YTL dir

DEN-KAR AŞ.' Nin sermaye yapısı aşağıdaki gibidir ve tamamen ödenmiştir:


Ortak adı Sermaye payı Tutarı (YTL)
Mehmet TUTAN %50 250.000
Neriman TUTAN %5 25.000
Nuri TERZİ %10 50.000
*Kony Electronics Gmbh %35 175.000

*Kony Electronics Gmbh isimli şirketin Türkiye'de işyeri veya daimi temsilcisi bulunmamaktadır.

İstenilenler:

1-Yukarıdaki yapılan tespitleri vergi kanunları açısından değerlendiriniz. Yapılması gereken bir işlem varsa gerekçeleriyle açıklayınız ve gerekli işlemleri yapınız.(Çifte Vergilendirmeyi önleme Anlaşmaları dikkate alınmayacaktır.)

2- Kar dağıtım işlemini yapınız ve bu işlemle ilgili vergisel yükümlülükleri hesaplayarak gerekçeleri ile birlikte açıklayınız.


SORU 2- Emekli bir memur olan Bay (A) nin 2003 takvim yılında aşağıdaki gelirleri elde ettiği ve harcamaları yaptığı tespit edilmiştir.

1- Bay (A) 2003 takvim yılında 12.400 YTL emekli maaşı elde etmiştir.

2- Bay (A) 2003 takvim yılı içinde, yönetim kurulu üyesi olduğu Fer-Tur A.Ş. den bu sıfatı dolayısıyla 15..000-YTL kar payı elde etmiştir. Fer-Tur A.Ş. kar dağıtımın 2001 hesap dönemi kazancından karşılamıştır. Sözkonusu dönemde Fer-Tur A.Ş. nin yatırım indirmi nedeniyle kurumlar vergisi matrahı oluşmamıştır.

3- Bay (A) sahibi olduğu Atlantis Menkul Kıymet yatırım Ortaklığı hisse senetleri karşılığında 2003 takvim yılı içinde 25.000- YTL kar payı elde etmiştir.

4- Bay (A) şahsi tasarruflarının bir kısmını değişik tarihlerde ihraç edilen devlet tahvillerinde değerlendirmiş ve 890.000- YTL faiz geliri elde etmiştir. Bu faiz gelirinden 470.000-YTL sı 16.06.2002'de ihraç edilen tahvillerden, geriye kalan tutar ise 09.10.2002 tarihinde ihraç edilen tahvillerden elde edilmiştir.

5- Bay (A), 02.05.2003 tarihinde, İMKB'de işlem gören ve nominal bedeli 0 .01 YTL olan (X) A.Ş. hisse senetlerinden 12. adetini toplam 36.000-YTL ye satın almıştır. 03.01.2003 tarihinde ise tam mükellef olan Fer- Tur A.Ş.nin hisse senetlerinden 50.000 adedini 37.500.-YTL ye satın almıştır. Fer- Tur A.Ş.nin hisse senetlerinin nominal bedeli 0.01 YTL dir ve borsada işlem görmemektedir.

(X) A.Ş. 19.05.2003 tarihinde yarısı sermaye, diğer yarısı ise kar yedeklerinden karşılanmak üzere %50 oranında sermaye artırımına gitmiştir.

Bay (A) elinde bulundurduğu (X) A.Ş. ile Fer- Tur A.Ş. hisse senetlerinin tamamını 2003 yılı içerisinde aşağıda belirtilen tarih ve tutarlarda elinden çıkarmıştır.

Hisse senedi Tarih Miktar(Adet) Tutar Komisyon ve Masraf(YTL)
(X) A.Ş. 02.07.2003 5.000.000 9.750. 39
(X) A.Ş. 10.08.2003 4.000.000 7.000 32
(X) A.Ş. 07.10.2003 9.000.000 21.150. 65
Fer-Tur A.Ş. 19.11.2003 50.000 42.500. 110


6- Bay(A) 07.10.2003 tarihinde Aydın Belediyesi tarafından yaptırılmakta olan okula makbuz karşılığı olarak 45.000-YTL nakdi bağış yapmıştır.

İstenenler:
- Bay (A) nın 2003 takvim yılında elde ettiği gelirlerin beyan durumunu ve beyannameye dahil edilecek tutarlarının hesaplanma yöntemleri ve gerekçelerini kısaca açıklayınız. Tartışmaya açık olarak gördüğünüz konularda görüşlerinizi ve bu görüşlerin gerekçelerini kısaca belirtiniz.

- DİE toptan Eşya Fiyat Endeksi (Kümülatif) (1994=100)
Dönem Yıl Endeks
Ocak 2003 6840,7
Şubat 2003 7055,7
Mart 2003 7281,8
Nisan 2003 7410,0
Mayıs 2003 7364,0
Haziran 2003 7222,2
Temmuz 2003 7183,5
Ağustos 2003 7169,4
Eylül 2003 7173,4
Ekim 2003 7213,4
Kasım 2003 7336,2
Aralık 2003 7384,1
(2003 takvim yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı %57,5'tir)

SORU 3- DER-MOD Teks. İth. İhr. A.Ş. İstanbul'da kurulu bulunan fabrikasında hazır kumaş imali faaliyetinde bulunmaktadır. Şirket 2000 yılında 150.000 YTL ye bir boyama makinası satın alınmıştır. 2002 Mart ayında yoğun yağışlar nedeniyle fabrika binasının bir kısmını su basmış ve boyama makinası kullanılamaz hale gelmiştir. Bu olayla ilgili olarak mükellef kurum belediyeye başvurmuş ve belediye yetkilileri de durumu tespit etmiştir. Mükellef kurum ayrıca, ilgili mahkemeye tespit davası açmıştır.Bunun üzerine mahkeme bilirkişi tayin etmiştir. Bilirkişi raporunda boyama makinasının hurda değerinin 2.000 YTL olabileceği ifade edilmiştir. Mahkeme davaya ilişkin olarak henüz bir karar vermemiştir. Mükellef kurum, mahkeme tarafından tayin edilen bilirkişinin raporuna istinaden 2002 yılı kurum kazancından 148.000 YTL'yi gider olarak indirim konusu yapmıştır.(KDV dikkate alınmayacaktır ve normal usulde amortisman ayrılmıştır.)
İSTENENLER:
-Yukarıda yapılan işlemleri vergi kanunları açısından değerlendiriniz.Yapılması gerekenleri gerekçeleriyle açıklayın.

(NOT:1.soru 60 puan,2.soru 30 puan,3.soru 10 puan değerindedir.)

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVI
REVİZYON CEVAPLAR
CEVAP 1
I. Bölüm ( 5 puan)

- Beyanname üzerinde ticari kar ile KKEG toplanmamış aksine çıkarılmıştır. İstisna ve diğer indirimler öncesi olması gereken kurum kazancı (Ticari Kar+KKEG; 520. 000+15.000=535.000.-YTL) olmalıdır. 30.000.-YTL kurum kazancına eklenmelidir (KVK 14). (1 puan)

- Yönetim kurulu üyelerinin aldığı (dağıtılan) kar payları menkul sermaye iradıdır (GVK-75/3). Kurum kazancından indirilecek gider değildir. (KVK-14). Kurum kazancına eklenecek tutar. 20.000.-YTL (1 puan)

- GVK Geçici 61. madde kapsamında yapılması gereken yatırım indirimi stopaj tutarı; (360.000.*0.198=) 71.280.-YTL. (3 puan)

II. Bölüm (55 puan)
a) Kaydi envanter dengesi hem tutar hem de miktar olarak yanlış hesaplanmıştır. Doğru kaydi envanter dengesi (miktar ve tutar olarak) aşağıdaki gibi olmalıdır. (9puan)

Dön. Başı Stok DİA (İmalattan Gelen) Dön. İçi Satışlar Dön. Sonu Stok
4.100 adet 14.400 adet 16.900 adet 1.600 adet
1.517.000 5.544.000 6.450.318.91 610.681.08

- Dönem içinde fazladan SMM'ne eklenen tutar; (6.550.318.91 - 6.450.318.91 = 100..000.-YTL) ilgili dönem kurum kazancına ilave edilmelidir. (VUK-274 ve 29)

- Dönem içinde açıktan (belgesiz) satılan ve hasılat olarak kurum kazancına eklenmesi gereken tutar; [ (16.900 - 15.400) * 450.= 675.000.-YTL) ilgili dönem kurum kazancına ilave edilmelidir. (VUK-267, 274 ve 29)
- Ziyaa uğratılan ÖTV tutarı; (675.000 * 0,067= 45.225 YTL) (3 puan)

- Ziyaa uğratılan KDV tutarı; (675.000 + 45.225.) * 0,18= 129.640.50 YTL (3 puan)
a) Kiralanan gayrimenkul için yapılan ve özel maliyet olarak kaydedilen tutar için 2002 yılında %20 değil, %10 oranından amortisman ayrılmalıdır.

Kiralanan gayrimenkul kira süresi içinde boşaltılmayıp satın alındığı için, 2002 yılında yapılan ve özel maliyet bedeli olarak kaydedilen bedel üzerinden amortisman ayrıldıktan sonra kalan tutarın satışın yapıldığı tarihte dönem kar-zararı hesabına atılmak suretiyle kapatılması yanlıştır. (VUK 327)
2003 yılında yapılacak işlem bina için yapılan ve özel maliyet bedeli olarak kaydedilen bedel üzerinden amortisman ayrıldıktan sonra kalan tutarın, satın-alma bedeli ile birlikte binanın maliyetine katılması ve üzerinden %2 oranında amortisman ayrılmasıdır (5 puan)

b) Gayrimenkul satış kazancı, birikmiş amortismanlar ihmal edilerek hesaplanmıştır. Olması gereken satış kazancı; [(80.000+5.600) - (40.000) = 45.600.-YTL.]

KVK Geçici 28. maddede düzenlenen istisnadan yararlanma şartlarından birisi de gayrimenkul satışının nakit karşılığı yapılmasıdır. Oysa Den-Kar A.Ş. gayrimenkul satışını nakit karşılığı olmaksızın yapmıştır. Bu durumda da işletmedeki bağlı bir değer, diğer bir bağlı değere dönüşmüştür. Satıştan doğan 45.600 YTL'nin kurum kazancına ilave edilmesi gerekmektedir (KVK Geç 28). (5 puan)

c) Sipariş karşılığı alınan senetlerin reeskont işlemine tabi tutulmaları mümkün değildir. Reeskont işleminin yapılabilmesi için alacak senetlerinin gelir yaratıcı bir faaliyet sonucu doğması ve dönem hasılatının bir unsuru olması gerekmektedir. Den-Kar A.Ş.'nin reeskonta tabi tuttuğu senetler ise sipariş karşılığı alınmış olan ve henüz gelir niteliği taşımayan senetlerdir. (VUK-281, GVK-38, KVK-13). 4.200 YTL'nin kurum kazancına ilave edilmesi gerekmektedir. ( 5 puan)

d) Beyaz Bank Yatırım Fonu'nun fon portföyünün en az %51'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşmadığından dolayı, yatırım fonu katılma belgelerinin dönem sonunda borsa rayici ile değerlenmesi gerekmektedir (VUK 279)

Borsa rayici ile değerlenecek yatırım fonu katılma belgeleri borsada işlem görmemeleri nedeniyle değerlemeye esas bedel, yatırım fonu katılma belgelerinin alış bedelinin vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanacaktır, yani kıst getiri ölçüsüne göre değerleme yapılacaktır. Kıst getiri ölçüsüne göre değer tespit edilirken, yatırım fonu katılma belgelerini ihraç eden kurumun belirlediği fiyat baz alınıp, bu tarihten değerleme gününe kadar oluşan fiyat farkı hesaplanacaktır (VUK 279)
31.12.2003 tarihi itibariyle fon fiyatı (108.000 / 20.000 = ) 5.40 YTL
02.05.2003 tarihinde alınan katılma belgelerinin dönem sonu değeri; (118.000 * 5.40 = ) 637.200-YTL.
Kıst getiri; (637.200.-510.350.=)126.850-YTL.

126.850 YTL 'nin kurum kazancına ilave edilmesi gerekir. (5 puan)

f) Yedek Akçeler ve Kar Paylarının Hesaplanması

I. Tertip Yedek Akçenin Hesaplanması
1. Yasal Yedek Akçe Ayırma Tavanı 100.000.-
(Ödenmiş Sermayenin %20'si)
2.Ayrılmış 1.tertip Yedek Akçe 15.000
3.Ayrılabilir 1. Tertip Yedek Akçe(1-2) 85.000
4. Ayrılan 1. Tertip Yedek Akçe 20 .000
(400..000-*0,05)

I. Temettü Tutarının Hesaplanması
1. I.Temettü Tutarı 25.000
(500.000 * 0,05)

II. Tertip Yedek Akçenin Hesaplanması

1. II. Tertip Yedek Akçe Tutarı 35.000-YTL
[(400.000 - (20.000 + 25.000)/ (32.727.72 )
10 veya 11]

II. Temettü Tutarının Hesaplanması
1. II.Temettü Tutarı 319.500.-YTL
[(400.000 - (20.000 + 25..000 (322.727.27 )
+35.500. veya 32.727.27 )


KAR DAĞITIMINA BAĞLI STOPAJ

- Dağıtılacak temettü tutarı 344.500.-YTL
( I+II. Temettü) (347.727.27 )

- Dağıtılacak karın 1999 yılı kazancına isabet eden
tutarı üzerinden yapılması gereken stopaj
(100. 000*0.10) 10.000 YTL

- Dağıtılacak karın kalan kısmı GVK-Geç.61.md kapsamında
stopaja tabi tutulmış yatırım indirimine isabet etmektedir.
Bu nedenle dağıtılan karın bu kısmına ilişkin stopaj
yapılmayacaktır. (GVK-Geç.62.md)

- Kar dğıtımına bağlı olarak yapılan stopaj en geç 15 Temmuz 2004 tarihine kadar muhtasar beyanname ile beyan edilmeli ve bu süre içerisinde ödenmelidir.
- AŞ de ortak sayısının 5'ten az olmaması gerekmektedir.
( 20 puan )

CEVAP 2- ( 30 puan )

1- Emekli maaşı gelir vergisinden istisnadır ve beyanname verilmesine veya verilecek beyannameye dahil edilmesine gerek yoktur. (GVK 23/11, 86/1-a) (2 puan)

2- 15.000 YTL menkul sermaye iradının (kar payının) 1/9 u aynen vergi alacağı gibi hesaplanacak ve elde edilen toplam kar payı tutarına (brüt) ulaşılacaktır. [(15.000./ 9 ) + 15.000 = ]16.666.66 YTL

Bu suretle tespit edilen kar payı toplamının yarısı (16.666.66 /2)= 8.333.33 -YTL GVK nun 86/1-c maddesinde yazılı beyanname verme sınırı olan 12 milyar lirayı aşması halinde (tevkifata tabi tutulmuş diğer menkul sermaye iratları ile birlikte ki 3 ve 4 no lu şıklar gözönüne alındığında aşmaktadır) sadece bu kısım beyan edilecektir.
Beyan edilen kar payları üzerinden hesaplanan gelir vergisinden ise, beyannameye intikal ettirilen kar payının 1/5 i yani 1.666.66 YTL mahsup edilecektir. (GVK Geç 62/3)
Ayrıca bu kapsamdaki kar payları için 4842 sayılı kanunla GVK'na eklenen ve gerçek kişiler açısından elde edilen kar paylarının yarısını gelir vergisinden müstesna tutan 22. maddesi uygulanmayacaktır.(6 puan)

3- yatırım ortaklıklarından elde edilen 25..000 YTL kar payı menkul sermaye iradıdır.(GVK md. 75/1). Bu tutarın 1/9 u aynen vergi alacağı gibi hesaplanacak ve elde edilen toplam kar payı tutarına(brüt) ulaşılacaktır.[(25..000/9) + 25..000 = )]=27.777.77 - YTL

Bu tutara indirim oranı uygulanacaktır.[27.777.77 * (1-0,575)]=11.805.55 YTL (GVK md.76)

İndirim oranı uygulandıktan sonra kalan kar payının yarısı istisna kabul edilecektir, (11.805.55./2=) 5.902.77 YTL (GVK Geç.63)

Bu şekilde kalan kar payının (5.902.77 YTL) GVK'nun 86/1-c maddesinde yazılı beyanname verme sınırı olan 12 milyar lirayı aşmaması halinde (tevkifata tabi tutulmuş diğer menkul sermaye iratları ile birlikte ki 2 ve 3 no lu şıklar gözönüne alındığında aşmaktadır) sadece bu kısım beyan edilecektir.
Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden beyannameye intikal ettirilen kar payının 1/5 i yani (5.902.77 / 2 )= 1.180.55 -YTL mahsup edilecektir. (GVK Geç.62/3) .(8 puan)

4- Bay (A) şahsi tasarruflarından bir kısmını değişik tarihlerde ihraç edilen Devlet tahvili ve Hazine bonolarında değerlendirmiş ve 890.000 YTL faiz geliri elde etmiştir. Bu faiz gelirinden 470..000- YTL si 16.06.2002 de ihraç edilen tahvillerden, geri kalan tutar ise 09.10.2002 tarihinde ihraç edilen tahvillerden elde edilmiştir.

26.07.2001 tarihinden sonra ihraç edilen devlet tahvillerinin faiz gelirleri toplamının indirim oranı uygulandıktan sonra bulunan tutarından 121.794.- YTL istisna düşülecektir.(GVK Geç. Mad.59). kalan tutar GVK'nun 86/1-c maddesinde yazılı beyanname verme sınırı olan 12 milyar lirayı aşmaması halinde (tevkifata tabi tutulmuş diğer menkul sermaye iratları ile birlikte ki 2 ve 3 no lu şıklar gözönüne alındığında aşmaktadır) sadece aşan kısım beyan edilecektir.

2003 takvim yılında elde toplam devlet tahvili faiz gelirinin indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutarı;
[ 890..000 *( 1-0,575)=]378.250. YTL .(3 puan)

Beyannameye dahil edilecek tutar (378.250. - 121.794.) = 256.456 YTL dir

5. Sermaye artırımı sonucu toplam hisse senetlerinin birim maliyeti aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

- Sermaye artırımı sonucu edinilen bedelsiz hisse adedi 6. olduğuna göre toplam hisse adedi 18.'dir. 3. adet bedelsiz hisse senedi sermaye yedeği kaynaklı, diğer 3. adet bedelsiz hisse senedi ise kar yedeği kaynaklıdır. Bu durumda 232 No'lu GVGT'nda yapılan açıklamalar doğrultusunda sermaye artırımı sonucu bir hisse senedinin maliyet bedeli; [(36.000 + 3.000) / 18.]= 2.167 YTL olacaktır.

- Kar ve/veya sermaye yedeği kaynaklı sermaye artırımı sonucu elde edilen bedelsiz hisse senetlerinin iktisap tarihi, bu hisselerin edinilmesine neden olan hisse senetlerinin iktisap tarihi olacaktır (GVGT-232). Bu nedenle İMKB'de işlem gören (X) A.Ş.'ne ait hisse senedi satışları sonucu elde edilen kazancın vergiye tabi olup- olmadığı konusunda önemli olan, 3 ay süreyle elde bulundurma hususunun tespitinde 02.05.2003 tarihi dikkate alınmalıdır.

- 02.07.2003 tarihinde yapılan (X) A.Ş.'ye ait hisse senedi satışı sonucu oluşacak kazanç, değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabidir. İktisap tarihinden itibaren 3 aydan az bir süre elde tutulmuştur (GVK-Mük.Mad.80/1). Ancak bu satıştan TEFE endekslemesi de yapıldıktan sonra zarar oluşmaktadır. (GVK-Mük.Mad. 81/son).

9.750..- [(7222,2 * 2.167 / 7410,0 veya 7364,0)* 5.] + 39 = -849.39 veya
- 915.36 YTL

- 10.08.2003 de yapılan (X) AŞ'ye ait hisse senedi satışı sonucu oluşacak kazanç, değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabi değildir. Çünkü iktisap tarihinden itibaren 3 aydan fazla bir süre elde tutulmuştur.(GVK mük. Mad. 80/1). Bu nedenle bu işlem nedeniyle katlanılan gider, harcama ve maliyetler ile oluşabilecek zarar, kazancı vergiye tabi diğer menkul kıymetlerin alım-satım kazancından indirilemeyecektir.(GVGT 232) TEFE endekslemesi sonucu bu işlemden oluşan zarar

(GVK-Mük.Mad. 81/son).

7..000 - [ ( 7183,5 * 2.167 / 7410,0 veya 7364,0 ) * 4. ] + 32. =

-1.435.04 YTL veya -1.487.53 YTL'dir.

- 07.10.2003 tarihinde yapılan (X) AŞ'ye ait hisse senedi satışı sonucu oluşacak kazanç, değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabi değildir. Çünkü iktisap tarihinden itibaren 3 aydan fazla bir süre elde tutulmuştur.(GVK mük. Mad. 80/1). Bu nedenle bu işlem nedeniyle katlanılan gider, harcama ve maliyetler ile oluşabilecek zarar, kazancı vergiye tabi diğer menkul kıymetlerin alım-satım kazancından indirilemeyecektir.(GVGT 232) TEFE endekslemesi sonucu bu işlemden oluşan zarar
(GVK-Mük.Mad. 81/son).

21.150.- [ ( 7183,5 * 2.167 / 7410,0 veya 7364,0 ) * 9. ] + 65. =

2.204.99 YTL veya 2.087.05 YTL


- 19.11.2003 tarihinde yapılan ve hisseleri İMKB de işlem görmeyen Fer- Tur AŞ'ye ait hisse senedi satışı sonucu oluşacak kazanç, değer artış kazancı olarak gelir vergisine tabidir. Çünkü iktisap tarihinden itibaren 1yıldan az bir süre elde tutulmuştur.(GVK mük. Mad. 80/1).

Değer artış kazancının tespiti aşağıdaki gibi yapılacaktır. (GVK-Mük.Mad. 81/son).


42.500.- [ ( 7213,4 * 750.000) / 6840,7) * 50.000 ] + 110. = 2.846.89 YTL

Toplam Değer Artış Kazancı:

2.846.89 - (849.39 veya 915.36 YTL )
= 1.997.50 YTL veya 1.931.53 YTL

2003 yılı vergiden istisna olan değer artış kazancı tutarı 10.000-YTL(GVK mük. Md. 80/1).

Bay A'nın 2003 yılında elde ettiği değer artış kazancı toplamı (1.997.50-YTL veya 1.931.53 YTL) istisna tutarının (10.000-YTL ) altında kaldığı için bu gelirleri için beyanname vermeyecektir.

TEFE endekslemesinin hisse senetlerinin maliyet bedelini azaltamayacağı yolundaki yorum ve bu yoruma uygun çözümler de doğru kabul edilecektir.(9 puan)

6- Bay A'nın 10.07.2003 tarihinde Aydın Belediyesi tarafından yaptırılmakta olan okula makbuz karşılığı olarak yapmış olduğu 45.000 lira nakdi bağışın tamamı yıllık beyanname ile bildirilen gelirden indirilebilecektir.(GVK-89) .(2 puan)

CEVAP 3- VUK'un 317. maddesinde mükelleflere, bazı koşulların gerçekleşmesi durumunda normal veya azalan bakiyeler yöntemi ile hesaplanan amortisman dışında , fevkalade amortisman hesaplanması imkanı verilmiştir.

VUK-317/1'e göre amortismana tabi olup yangın, deprem ve su basması gibi afetler neticesinde değerini kısmen veya tamamen kaybeden, menkul ve gayrimenkulllerle haklara, mükelleflerin müracaatları üzerine ve ilgili Bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığınca her işletme için işin mahiyetine göre ayrı ayrı belli edilen fevkalade ekonomik ve teknik amortisman nispetleri uygulanır.

DER-MOD Teks. İth. İhr. AŞ nin henüz bir mahkeme kararı da olmadan bilirkişi raporuna istinaden 2002 yılı kurum kazancından 148.000-YTL yi gider olarak indirim konusu yapmasında yasal isabet yoktur.(VUK 317)

DER-MOD Teks. İth. İhr. AŞ nin 2002 yılı içerisinde bilirkişi raporu ve tespit tutanağı ile yazılı olarak Maliye Bakanlığına müracaat etmesi gerekir.(Makinanın emsal bedelinin tespiti için takdir komisyonuna müracaat edilmesi gerekir.)

Müracaat tarihinin isabet ettiği dönem itibariyle, Maliye Bakanlığınca belirlenecek fevkalede ekomomik ve teknik amortisman tutarı gider olarak dikkate alınabilir. Bu tutar ise değer kaybına uğrayan makinanın amortismandan arındırılmış net tutarı ile takdir komisyonununda tespit edilecek emsal(hurda) değer arasındaki fark gözönüne alınarak belirlenecektir. .(10 puan)