Zorunlu Göç Borçlanmasından Sağken Yararlanın



27.06.1956 doğumluyum. 1989 yılında zorunlu göç ile Bulgaristan'dan göç ettik. 01.11.1989 yılında sigortalılığa başladım ve 1994 sonuna kadar (983 gün) devam ettim. 1995-2007 arasında 12 yıl 7 ay 11 gün Bağ-Kur’luluğum var. 01.11.2007’den itibaren SSK sigortalılığına prim ödüyorum. İki yıl olarak borçlandığım askerlikten sonra Bulgaristan’da geçen çalışma sürelerimi de borçlanmak istiyorum. Yurtdışı borçlanmasından nasıl emekli olabilirim? İsmet ÖZTÜRK



Sayın Okurum,

Sizinde arasında bulunduğunuz Bulgaristan gibi sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden zorunlu göçe tabi tutulan ve Türk vatandaşlığına geçenlerin geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini borçlanabilmeleri için;

01.01.1989 tarihinden 08.05.2008 tarihine kadar geldikleri ülke tarafından zorunlu göçe tabi tutulmuş olmaları,
Zorunlu göçten sonra Türk vatandaşı olup, Türkiye’de ikamet ediyor olmaları,
65 Yaş ve Özürlü Aylığı da dâhil olmak üzere sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almamaları,
Geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini belgelendirmeleri,
Borçlanma için yazılı başvuruda bulunmaları
Zorunlu bulunuyor.



Gerek borçlandığınız askerlik ve gerekse borçlanabileceğiniz yurtdışı borçlanması bedelleri 4/a sigortalısı olarak başvuru yapıp ödemiş olsanız bile ödendikten sonra süre olarak Türkiye’deki ilk sigortalılık tarihi olan 01.11.1989’dan önceye ait olacak. Bu nedenle en son yedi yıl hesabına göre 4/b sigortalılığınız baskınlığını sürdüreceğinden halen Bağ-Kur’un emeklilik hesaplamalarına tabisiniz. 01.10.2008’den itibaren bir işyerine girerek en az 01.05.2010 tarihine kadar çalışarak hiç ara vermeden 4/a sigortalılığından (SSK’lı) prim öder üzerine 2,5 yıllık bir Bulgaristan borçlanması da yaparsanız 01.05.2010’da aynı zamanda emekli de olabilirsiniz.



Bir diğer okurum Şükrü ŞAHİN ise eşinden dolayı ölüm geliri almakta olduğu için Bulgaristan borçlanması yapamayacak.



Başvuru nereye ve nasıl yapılmalı?

Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışması olmayanların SGK’ya, Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışması olanların ise; en son tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna başvurmaları gerekiyor.

Borçlanmak için borçlanma talep dilekçesi ve geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini gösterir hizmet belgesinin ibraz edilmesi zorunlu bulunuyor.



Göçün zorunlu olması şart

SGK’ca yapılacak sorgulama sonucunda nüfus kayıtlarında “… Bakanlar Kurulu Kararı ve 2510 veya 5543 sayılı İskân Kanununa istinaden Türk vatandaşlığına alınmıştır.” ibaresinin olduğu belirlenenlerden, zorunlu göçe tabi tutulduklarını belgelendirme koşulu aranmayacak. Nüfus kayıtlarında bu şekilde ibare bulunmayanlardan ise bu ibarenin işlendiği vukuatlı nüfus kayıt örneği veya “Uyrukluk ve Aile Kütüğüne Kayıt Bildirgesi”nin ibrazı istenecek.

Türkiye’de Bulgaristan’dan göç eden soydaşlara zorunlu göç vizesi 5543 sayılı Kanun kapsamında sadece 1991 yılının sonuna kadar gelen kişilere verildiği, daha sonra gelenlere 403 sayılı Yasaya göre vize verildiği için yasal çerçeve 2008’e kadar uzamış olsa da Bulgaristan göçmenleri için fiiliyatta 1992 yılından itibaren gelenler Yasanın tanıdığı bu haktan yararlanamayacak.



Sağa var ölenin yakınlarına yok

Borçlandırılan çalışma süreleri, yalnızca emekli veya yaşlılık aylığı bağlanmasında değerlendirilecek. Buna karşın malûllük ve ölüm aylığı bağlanmasında, zorunlu göç kapsamında verilen hakla borçlanılan hizmetler dikkate alınmayacak. Yani Bulgaristan’daki çalışmalarını borçlanıp aylık bağlatmak isteyenler sağken bu işi yapsınlar. Aksi halde öldükten sonra aylık bağlanacak dahi olsa ölen zorunlu göçmenin dul ve yetimleri onlar adına borçlanma yapıp dul ve yetim aylığına kavuşamayacaklar.

Şevket TEZEL - Sözcü